МЕТОДОЛОГИЯ ИЗУЧЕНИЯ РАСПРОСТРАНЕНИЯ ЭКДИСТЕРОИДОВ В МИРОВОЙ ФЛОРЕ. ПЕРВИЧНЫЕ РЕЗУЛЬТАТЫ СКРИНИНГА ФЛОРЫ ВЬЕТНАМА - В. В., Володин; С. О., Володина; Ву, Тхи Лоан; Во, Тхи Хоай Тху; Фам, Хак Линь (Tạp chí Khoa học và Công nghệ nhiệt đới, 2025)
PHƯƠNG PHÁP NGHIÊN CỨU SỰ PHÂN BỐ CỦA ECDYSTEROID TRONG THỰC VẬT THẾ GIỚI. KẾT QUẢ SÀNG LỌC BAN ĐẦU VỀ ECDYSTEROID TRONG THỰC VẬT VIỆT NAMKết quả nghiên cứu đã ghi nhận cho thấy ecdysteroid phân bố trong nấm, tảo và có mặt rộng rãi trong thực vật hạt kín, tập trung ở các họ như Amaranthaceae, Asteraceae, Caryophyllaceae, Chenopodiaceae, Lamiaceae, Ranunculaceae. Cho đến nay đã có gần 300 hợp chất ecdysteroid được phân lập từ thực vật.Khi nghiên cứu quy luật phân bố của ecdysteroid trong thế giới thực vật Volodin V.V. và cộng sự đã sử dụng các phương pháp như phân tích nguồn gốc phát sinh loài, test trên tế bào ruồi giấm BII Drosophila melanogaster (độ nhạy 4÷5μg/g), miễn dịch phóng xạ (giới hạn xác định từ 0,1 μg/g). Kết quả phân tích số lượng lớn các loài thực vật ở vùng Đông Bắc Châu Âu nước Nga cho thấy hàm lượng ecdysteroid dao động trong khoảng rộng từ 0,1 đến 104 μg/g.Việt Nam nằm trong khu vực có hệ sinh thái đa dạng và phong phú, nhất là hệ thực vật nhiệt đới. Dựa vào các tài liệu nghiên cứu đã công bố và quy trình nghiên cứu ecdysteroid của các nhà khoa học Viện Sinh học Komi, Liên bang Nga, nhóm tác giả đã tiến hành khảo sát và thu mẫu thực địa được 51 loài trong số hơn 2000 loài trong danh mục thực vật của Vườn quốc gia Cúc Phương. Kết quả phân tích bước đầu phát hiện thấy 6 loài chứa ecdysteroid (chiếm 11,7% tổng số loài) với hàm lượng ecdysteroid dao động từ 0,2% (phần trên mặt đất của Cyathula prostrata) đến gần 2% trọng lượng khô (vỏ Vitex quinata). Hai loài trên được khuyến nghị nghiên cứu sâu hơn nhằm mục đích tạo nguyên liệu sản xuất chế phẩm chứa ecdysteroid có tác dụng adaptogen. Các nghiên cứu tương tự sẽ tiếp tục triển khai trên khu hệ thực vật miền Trung, miền Nam Việt Nam, hướng tập trung chủ yếu vào các chi Vitex (họ Verbenaceae) và Cyanotis (họ Commelinaceae).